Luchtwegbelemmering door een vreemd voorwerp

De herkenning van een luchtwegbelemmering door een vreemd voorwerp is de sleutel tot een succesvolle afloop. Verwar dit niet met een hartaanval, epilepsie, flauwvallen of andere beelden die passen bij plotselinge verminderde of veranderde ademhaling, blauw aanlopen of verlies van bewustzijn.

Een vreemd voorwerp kan de luchtweg gedeeltelijk of helemaal afsluiten. Als de luchtweg gedeeltelijk is afgesloten, zal het slachtoffer nog hoorbaar hoesten en ademhalen. Bij een volledige afsluiting van de luchtweg zal het slachtoffer hoesten zonder geluid, kan amper of niet ademen, kleurt blauw en zal uiteindelijk zijn bewustzijn verliezen.

Volgorde van handelen bij een volwassene
(tevens geschikt voor kinderen boven de 1 jaar)

• Als het slachtoffer nog ademt en effectief hoest:
  • Moedig hem dan aan door te hoesten, maar doe verder niets.
• Als het slachtoffer niet (effectief) hoest en bij bewust zijn is:
  • Geef als volgt maximaal vijf klappen op de rug tussen de schouderbladen:
    • Ga aan de zijkant iets achter het slachtoffer staan.
    • Ondersteun de borstkas met een hand en laat het slachtoffer naar voren buigen, zodat het vreemde voorwerp, als het loskomt, niet verder de keel in schiet.
    • Geef met de hiel van uw hand maximaal 5 snelle klappen tussen de schouderbladen.
    • Controleer of de klappen de luchtwegobstructie hebben opgeheven.
    • Hebben de klappen hun werk niet gedaan, voer dan maximaal 5 keer de Buikstoten uit (zie 5.2: De Buikstoten bij staande houding).

De Buikstoten bij een staande houding

• a. Ga achter het slachtoffer staan en sla uw armen om het bovenste deel van de buik.
• Laat het slachtoffer naar voren leunen, zodat het vreemde voorwerp uit zijn mond kan schieten.
• Maak een vuist en plaats deze tussen de onderste punt van het borstbeen en de navel.
• Pak de vuist met uw andere hand en trek met een snelle beweging naar u toe en naar boven.
• Herhaal tot 5 keer.
• Als de obstructie nog steeds bestaat, blijft u de rugklappen en de Buikstoten met elkaar afwisselen. Zie illustratie 5.2

Algemene tekenen van een luchtwegbelemmering door een vreemdvoorwerp Komt vaak voor tijdens het eten. Het slachtoffer kan naar zijn hals grijpen.
Het slachtoffer hoest effectief Antwoord op de vraag 'Heb je je verslikt?' Het slachtoffer spreekt en antwoordt. Andere tekenen Het slachtoffer kan (moeilijk) ademen en spreken. Maakt geluid bij het hoesten. Hij is bij bewustzijn.	Het slachtoffer hoest niet of niet effectief Antwoord op de vraag 'Heb je je verslikt?' Het slachtoffer kan niet spreken. Hij knikt wellicht bevestigend. Andere tekenen Het slachtoffer is zeer benauwd. Piepende of geen ademhaling. Maakt geen geluid bij pogingen tot hoesten. Het slachtoffer kan bewusteloos zijn/raken.

Schema voor de behandeling van een volwassene met een luchtwegbelemmering

3. De Buikstoten bij een zittende houding

Het slachtoffer zit op een stoel. U gaat als volgt te werk:

• Ga achter het slachtoffer staan.
• Druk de knie tegen de rugleuning (om kracht te kunnen zetten!).
• Sla uw armen ter hoogte van de borst-buikovergang om het middel van het slachtoffer.
• Pak met de ene hand de vuist van de andere hand vast.
• Laat het slachtoffer iets voorover buigen.
• Trek nu krachtig uw armen naar u toe en naar boven. Buik tegen middenrif drukken. De druk in de borstkas wordt verhoogd en de obstructie-oorzaak verwijderd. Zie illustratie 5.3

Na het succesvol verwijderen van het voorwerp kan een stukje achterblijven in de luchtpijp en complicaties geven. Laat het slachtoffer medische hulp zoeken als hij blijft hoesten, moeite heeft met slikken of hij het gevoel houdt dat er iets in zijn keel zit.